De kansen die fietsinnovatie kan bieden aan de verbetering van steden en regio’s

Smart Cycling Futures

Fietsen heeft enorme potentie voor leefbare en duurzame stedelijke regio’s. Dit project onderzoekt de mogelijkheden voor en effecten van een ‘slimmer’ fietssysteem. Wetenschap en praktijk werken nauw samen in ‘living labs’, waar sociale en technologische innovaties worden uitgeprobeerd en geëvalueerd.

Het consortium
Universiteit Utrecht, Universiteit van Amsterdam, Technische Universiteit Eindhoven, Tilburg Universiteit, Windesheim, Ministerie van IenW/Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, Vervoersregio Amsterdam, gemeente Amsterdam, gemeente Eindhoven, gemeente Utrecht, gemeente Zwolle, provincie Noord-Brabant, provincie Utrecht, provincie Overijssel en CROW

Projectleider
Rob Raven, Universiteit Utrecht

  • Vraagstelling

    Steden en stedelijke regio’s staan voor de uitdaging om leefbaar te blijven en zich duurzaam te ontwikkelen. Met een groeiende stedelijke bevolking is dat een grote uitdaging. In Smart Cycling Futures wordt onderzocht hoe de transitie naar een slimmer fietssysteem daarin een rol kan spelen.

    Stedelijke en regionale beleidsmakers hebben de fiets (her)ontdekt als belangrijk middel in het aantrekkelijker maken van de stad. Ondernemers met slimme fietsinnovaties staan te dringen om aan de slag te gaan met allerlei nieuwe ideeën, zoals het slimmer maken van de fietsinfrastructuur (bijvoorbeeld een groene golf voor fietsers), het ontwikkelen van deelfietssystemen en het stimuleren van fietsgebruik via slimme apps. Toch blijkt het in de praktijk vaak moeilijk om een transitie in (stedelijke) mobiliteitssystemen te stimuleren. Er is sprake van een ‘harde lock-in’ in bestaande stedelijke infrastructuren en een ‘softe lock-in’ in instituties (bijvoorbeeld standaarden, manieren van samenwerken) en gedrag. Smart Cycling Futures probeert de institutionele lock-in te doorbreken door al in een vroeg stadium nieuwe samenwerking te stimuleren in ‘living labs’ tussen kennisinstellingen, overheid, innovatoren en gebruikers.

  • Stand van zaken

    Momenteel worden de living labs door lokale fietstransitie-teams uitgevoerd in vier regio’s (Zwolle, Amsterdam, Eindhoven, Utrecht). Parallel daaraan voeren  zes junior-onderzoekers hun onderzoeksprojecten uit, zodat een goede aansluiting tussen onderzoek en toepassingen gewaarborgd is.

    Vooralsnog lijken grootstedelijke projecten, met overigens een mix van grotere en kleinere experimenten rondom het fietsen, de beste condities te bieden om living labs te organiseren. Factoren als urgentie, organisatorische slagkracht, toereikende budgetten, probleemeigenaarschap en bestuurlijke doorzettingsmacht lijken hierbij bepalend te zijn.

  • Brochure over deelfietssystemen

    Leefbare stedelijke regio’s: welke rol kunnen fietsinnovaties – zoals nieuwe vormen van fietsdelen – hierin spelen? Lees in de brochure van VerDuS SURF-project Smart Cycling Futures over de verschillende typen deelfietssystemen, de uitdagingen en de oplossingen voor overheden en andere partijen die de nieuwste deelfietssystemen willen inzetten in de stad. Download de brochure als PDF (sep 2019).

  • Start pilot met wisselfietsen op Zuidas in Amsterdam

    De Vervoerregio berichtte op 7 oktober 2019  over de wisselfiets-pilot die door Smart Cycling Futures wordt bestudeerd. De pilot werd bezocht door staatssecretaris Stientje van Veldhoven.